Seboreik Dermatit (Konak / Yağlı Egzama)

Nedir?

• Seboreik dermatit, özellikle yağlı bölgelerde (saçlı deri, kaş, burun kenarı, kulak arkası, göğüs ortası gibi) görülen, kronik,  kepekli cilt döküntüleriyle seyreden bir cilt hastalığıdır. Bebeklerde “konak” (infantil seboreik dermatit), erişkinlerde ise tekrarlayan kaşıntı, kızarıklık ve pullanma ile kendini gösterir.
• Yağlı (seboreik) bölgelerde görülen, kızarıklık + ince sarımsı-beyaz pullanma ile karakterizedir.
• Kepek hafif formudur
• Kronik seyirlidir: ataklarla gelir, genellikle tamamen geçmez ama kontrol altına alınabilir.

 

Neden Olur?

Tam nedeni net bilinmemektedir, ancak birçok faktörün birlikte rol oynadığı düşünülür:

• Ciltteki yağ bezlerinin fazla çalışması
• Malassezia spp. adlı maya mantarının çoğalması
• Bağışıklık sisteminin bu mantara karşı abartılı yanıt vermesi
• Genetik yatkınlık
• Cilt bariyerinin bozulması

 

 En Sık Tetikleyiciler:

Sebep / Tetikleyici	Açıklama
Stres	En sık tetikleyen faktörlerden biri
Hormonal değişiklikler	Ergenlik, doğum sonrası, adet döngüsü
Soğuk ve kuru hava	Özellikle sonbahar/kış dönemlerinde şiddetlenir
Yağlı cilt	Sebum fazlalığı mantarların çoğalmasını kolaylaştırır
Bağışıklık baskılanması	HIV, Parkinson gibi durumlarda çok daha şiddetli olabilir
Yetersiz uyku, yorgunluk	Atakları artırabilir
Bazı kozmetikler	Yağlı ve tıkayıcı ürünler durumu kötüleştirebilir

 

Kimlerde Daha Sık Görülür?

• Bebeklerde (özellikle ilk 3 ayda)
• Ergenlik ve yetişkinlikte (20–50 yaş arası)
• Stresli yaşam tarzı olanlarda
• Bağışıklık sistemi zayıflamış bireylerde (HIV, kanser)
• Parkinson hastalarında

 

Tanı Nasıl Konur?

• Klinik muayene ile kolaylıkla tanı konur.
• Biyopsi gerekmez. (Nadir dirençli vakalarda gerekebilir)
• Tipik yerleşim bölgeleri ve yağlı, sarımsı pullarla tanı konur.

Kişiye Zararı Var mı?

• Hayati risk taşımaz, ancak:
  • Kronik ve inatçı olabilir.
  • Estetik açıdan rahatsız edicidir.
  • Kaşıntı, dökülme, sivilce benzeri görünümler psikolojik etki yaratabilir.
  • Cilt enfeksiyonları gelişebilir (özellikle kaşınırsa).

 

Nasıl Tedavi Edilir?

🔹 Saçlı Deri (kepek, yoğun pullanma):

• Şampuanlar:
  • Ketokonazol, selenium sülfid, çinko pirition, ciclopirox

 

Tamamen Geçer mi?

• Tam olarak geçmez, kronik seyirlidir.
• Ancak uygun tedavi ve bakım ile kontrol altına alınabilir.
• Dönem dönem alevlenmeler olabilir.

 

Nelere Dikkat Edilmeli?

Dikkat Edilmesi Gereken	Neden?
Stresten kaçınmak	Atakları tetikler
Düzenli uyku	Bağışıklık dengesi önemli
Cildi nazik temizlemek	Sert sabunlar kullanmamak
Günlük saçları yıkamak	Yağ dengesini düzenlemek için
Yağlı kozmetikleri azaltmak	Mantar çoğalmasını önlemek
Ilık su ile duş almak	Cildi kurutmamak adına
D vitamini eksikliği kontrolü	Bağışıklık destekleyici rolü olabilir